Нашай долі адгалоскі

Вёска Жалуддзе на Веткаў­шчыне… Зараз зусім маленькая планета, на якой засталіся лічаныя хаты. У свой час яна была заснавана як пасёлак перасяленцамі з суседніх паселішчаў. У 1926 го­дзе знаходзілася ў складзе Будзішча-Стаўбунскага сельсавета Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі. У гэты час тут было 15 двароў, жылі 90 чалавек.

У гэтым кутку Гомельшчыны хацелася праехаць па Кацярынінскім шляху, пабачыць у вёсцы Гадзічава і не менш знакамітую царкву. І канешне, пагутарыць з жыхарамі, працаўнікамі, якія перажылі ці адно гора-ліхалецце разам з роднай зямлёй, спрадвеку шчыравалі на ёй.

Калі вам не даводзілася бываць у гэтым баку Гомельшчыны, абавязкова праедзьце. Хаця б дзеля таго, каб палюбавацца маляўнічымі пейзажамі, узгоркамі і пералескамі, што нагадаюць вам: паблізу сястра-Расія. Тут вы яшчэ здолееце ўбачыць першародную бярозавую палісаду, што сваёй залатою лістотай абрамляе не толькі дарогу, але і шырокія прасторы зялёнай азіміны. А асвечаны сонцам лапік лесу, у якім строга па радах чаргуюцца елкі і бярозы, нібы спаборнічаючы: хто з іх прыгажэйшы? Словам, толькі бяры пэндзаль і малюй!

Адчула ўпершыню, што менавіта да гэтай вандроўкі не стасуецца рубрыка пра «адгалоскі». У Бронным Жмураўскага сельсавета пражывае 1301 чалавек, прычым 1084 – працаздольнага ўзросту.

У гэтую вёсачку на Кармяншчыне мяне скіраваў тэлефонны званок гамяльчаніна Мікалая Караткевіча. Я ж і сама збіралася заехаць сюды, ведаючы з ранейшых нашых публікацый пра двух знакамітых ураджэнцаў гэтай вёскі, удзельнікаў вайны Несцяровічаў: акадэміка, вучонага-біёлага Мікалая Дзмітрыевіча, які распісаўся на павержаным рэйхстагу, і Паўла Уладзіміравіча, што фарсіраваў Днепр каля Лоева, стаў Героем Савецкага Саюза, дайшоў да Берліна, з 1947-га служыў у міліцыі.

Ці можна было ўявіць яшчэ колькі месяцаў таму, што ў чарговыя вандроўкі давядзецца ехаць у асаблівай экіпіроўцы: у масцы, гумавых пальчатках. Насельніцтва вёскі ў большасці сваёй людзі пажылыя. Мясцовыя ж землі праз 34 гады пасля чарнобыльскай катастрофы знаходзяцца ў зоне з правам на адсяленне. Некаторыя харошаўцы з’ехалі з малой радзімы і, як кажуць старажылы, тым самым скарацілі свой век.

У кожнай беларускай вёсцы ёсць абеліскі на пагосце...

Лёс быў дабрацца сюды, у глыбіню Палесся, у сакавіцкі, яшчэ не прагрэты сонцам дзянёк. Найперш цікавіла, як жа раней называлася вёска, якую ў 40-я гады мінулага стагоддзя перайменавалі на характэрную для таго часу назву.

Зямлю ўслаўляюць людзі, якія нарадзіліся на ёй. І цяпер у вёсцы Кунтараўка памятаюць знакамітых ураджэнцаў. У гэтым мы ўпэўніліся на днях, вандруючы ад хаты да хаты.

На зыходзе мінулага года ў рэдакцыю прыйшла гамяльчанка Валянціна Жукава, падзялілася сваімі перажываннямі. Жанчына запрасіла праехаць разам з ёю ў родную вёску Хутаранка Гомельскага раёна.

Напярэдадні 75-годдзя вызвалення роднай Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў пабывала ў вёсцы, якая ў студзені 1943-га была поўнасцю спалена. Карнікі забілі 24 жыхары Зарэчча.